You are here:

نقوش و رنگ در گلیم خراسان شمالی

فرستادن به ایمیل چاپ مشاهده در قالب پی دی اف

نقوش و نگاره ها

دامنه نقوش ونگاره ها در گليم خراسان شمالي ،بسيار وسيع ،متنوع وپرتعداد است.

دربافت اين گليم ، ازنقوش ونگاره هاي ساده، بي پيرايه وزيبا استفاده هاي فراواني مي شود.

به ياد داشته باشيم که دربافت گليم روش وقائده ثابت وتعيين شده اي براي استفاده وبهره جويي از نقوش وجود ندارد.از اين روي چيدمان نقوش  ،شکل وفرم موتيف ها بسته به انگيزه فردي بافنده ،وضعيت روحي وشرايط زيستي او، ممکن است تغيير يابد.

 

نقوش ونگاره هاي گليم خراسان شمالي را بايد در 5 دسته بندي مشخص تجزيه وتحليل کرد.

نقوش هندسي، جانوري ، گياهي،انساني ونقوش اسطوره اي.

شايد براي خوانندگان وبينندگان اين اثر جالب باشد که بدانند بخش اعظمي ازنقوش ونگاره هاي به کاررفته  درگليم خراسان شمالي داراي  نام وعنوان هستند . اين نقوش که درنوع خود سمبل هايي ديرپا وداراي ريشه مي باشند ، معرف زندگي وحتي حالات روحي بافنده ها بوده ودرشناسايي قدمت واصالت آثار بافته شده جنبه کليدي دارند.

همچنين محيط طبيعي ،باورهاي فکري ، مولفه هاي فرهنگي ،نوع نگاه وسليقه بافندگان ازعواملي هستند که درخلق نقوش ونگاره ه موثر بوده اند.

چين، جاگل، هيو، قايخ، زولي، زي، پژ، چوچک، زون، بوته، بوته قايخ، بوته گلي، شه، منات، شالچه، مشک، جيران، ريوي، ده وه، مريشک، هستک، استنک، ديک، ترمانيک، هفشان، دار،گيزانيک و................ازجمله اسامي موتيف ها نقشها ونگاره هاي گليم سفره کردي است.


رنگ در گليم خراسان شمالي

پاکترين وانديشمند ترين اذهان آنهايي هستند که بيش از هرچيزي دوست دار رنگ اند. اين سخن "جان راسکين "نويسنده وهنر شناس قرن نوزدهم بريتانيا ست. وي متاثر از ديدن گليم هاي دست بافت "کرمانج "ها در اناتولي وآثار گليم بافت " ترک " ها در قفقاز اين سخن را گفته است.

رنگ ورنگ بندي ازاجزاء تفکيک ناپذيردرگليم خراسان شمالي هستند. درگذشته اي نه چندان دور،زماني که هنوز سيطره ي رنگهاي شيميايي فراگير نشده بود بافندگان گليم درخراسان شمالي بارنگهاي دست ساز خود ، نخهاي مورد نياز خود رارنگ واز آن استفاده مي کردند.

پوست انار،افشره گياهانۀ برگ درخت گردو ،روناس، عناب، ريشه انواع گل سرخ ،پوست بادنجان، زعفران، برگ بيد وپوست درخت آلو ومواردي از اين دست عناصري بودند که رنگرزان براي جلوه دادن نخ ها از آن بهره گيري مي کردند.

بهره گيري از رنگهاي طبيعي درخلق آثار اصيل وبديع کماکان مورد استفاده صاحبان اين فن مي باشد . اما حقيقت اين است که با ورود رنگهاي شيميايي وصنعتي دامنه استفاده ازرنگهاي طبيعي کاهش چشمگيري داشته است. نکته ديگردربحث رنگ، رنگ بندي آثار توسط گليم بافان است .تنوع وزيبايي دراستفاده ازرنگها ونيز نبوغ جالب توجه خلق کنندگان اين آثار ،آنقدر وسيع وپردامنه است که وصف آن دردايره محدوده کلمات امري فاقد معنا خواهد بود. به همين دليل کلکسيوني از انواع گليم رادراين مجموعه فراروي  علاقه مندان قرارداده ايم تابخشي از زيبايي، هنر وکمال فرهنگي موجود درآثار رانشان داده باشيم.