محصولات


عشایر
نماد شناسی
نماد شناسی
به نگارهای که نمیتواند برداشت مستقیم از طبیعت باشد و در نگاه اول غریبه و رمزآلود به نظر میرسد، رمزی یا نمادین گفته میشود. اغلب نقوش بافته های معاصر قرنهاست که سینه به سینه از نسلی به نسلی دیگر منتقل میشوند. بی آنکه بافندگان برای آنها توضیحی داشته باشند. بی شک بسیاری از نقوش الهامی تجریدی از اجزای طبیعت هستند که زن عشایری با ظرافت و زیبایی خاصی آنها را بر بافته ها نقش میکند. نیازبه توافق باعوامل طبیعت رامی توان درنقوش گلیم ملاحظه کرد.نقوشی که ازخطوط عمودی، افقی یابعبارت دیگرنقوش هندسی وخطوط زاویه دارتشکیل شده است.بعضی ازنقوشی که درگلیم بافی مورد استفاده قرارمی گیرد،تداوم نقش اساطیری است که ریشه درروزگارانی بسیار دور دارد. برخی براین گمانند که بافندگان، طبیعت و محیط پیرامون خود را الگو قرار داده و نقش انتزاعی آن را بر گلیم تصویر میکنند. اما تکرار نقوش طی قرن ها وحتی در دوران معاصر خود گواه آن است که بسیاری ازنقش ها به طور سنتی و با تقلید از گذشتگان بافته می شود. اگرچه حضور حیاتی بعضی جانوران مانند بز واسب ومرغ وغیره در زندگی ومعاش عشایر سبب حضور نقوش جانوری نیز هست اما تنها دلیل کافی برای کاربرد نقوش نیست. به طور مثال با همه اهمیت گاو در زندگی عشایر، نقش این حیوان کمتر در آثار آن ها دیده می شود. از این رو به نظر می رسد حضور بسیاری از نقوش به دلیل اهمیت وارزش معنوی آن در اعتقادات گذشتگان و تقلید از کار آن ها است. برخی نقوش، بازمانده هنر مردمان گذشته است و درطول سالیان سال بافته شده وگاه تغییراتی نیز داشته-اند، این دست از نقوش شباهت آشکاری با آثار به جامانده از دوران پیش از تاریخ وتمدن باستان دارند. این مساله موید و گواهی بر این ادعا است که برخی نقوش دست بافته ها ریشه در فرهنگ و اساطیر دارند. مانند نقش بزکوهی با نمادزمین و نقوش به جا مانده برآبخوری شوش و سیلک است. درمیان نقوش مورد علاقه وسنتی اقوام ایرانی هنوز نقش های حیوانی باقی مانده از گذشته بافته میشود و در این میان نقش بزکوهی همچنان با قوت پایدار مانده است. در واقع دست بافته های عشایری از آن رو که برای نیاز خانوار ونه تحت تاثیر تجارت و تقاضای بازار تهیه می شود از بسیاری عوامل که بر تولید صنایع دستی تاثیر دارد، محفوظ مانده وهنری بکر وسنتی را به نمایش میگذارد. نماد شناسی نقوش و نگاره ها و چیستی اشکال خلق شده بررسی گلیم از مباحث پیچیده در اثر حاضر می باشد. شناخت نمادهای موجود در گلیم های شمال خراسان نیز از این قاعده مستثنی نیست.به هر روی آرا و نظرات جالب توجهی در بازکاوی سنبل های موجود بر روی گلیم بافت ها ارائه شده است.باورهای قومی،حالات درونی وشناخت بافنده نسبت به نقشی که آفرینش می کند به همراه مفاهیم زیبا شناختی در به کار گیری نقوش،مؤلفه هایی هستند که در نمادشناسی مطرح اند.البته رمزگشایی واقعی نمادها امری یقینی وممکن به نظر نمی رسد. امابه هرحال رجوع به آراء گفته شده نیز خالی ازلطف نیست. نمادها در سفره کردی همگی بیانگر کرامت قومی و احترام به طبیعت است، نگاره و نقوش سفره کردی در واقع نقشهای کهنی هستند که در نوع خود بی نظیر هستند. نقشهای بافته شده در این هنر بیشتر نقوش حیوانی ، نقوش انتزاعی ونقوش انسانی است، نمادها در سفره کردی بیشتر نماد نوع زندگی و معیشتی و سیستم اجتماعی و فرهنگی کردهای این دیار را در خود جای دادهاست.

















