گلیم کردهای خراسان

کردهای خراسان دردست بافت های خود از طرح ها،رنگها وفنون بسیار متنوع استفاده می کنند

 در این میان نشانه هایی از اجداد قفقازی و آناتولیایی آنها نیز در طرح هایشان یافت می شود. از آنجا که قبایل دیگری با نژادهای متفاوت چون افشارهای کلات،ترکمنها و بلوچها نیز در این ناحیه زندگی می کنند، طرح ها و نگاره های دست بافته های این منطقه از تنوع فراوانی برخوردار است. گلیمها معمولاً پیچ باف است و رنگهای ملایم و تا حدی تیره در آنها بکار رفته است.

این گلیمها درخشش و سرزندگی گلیم های شمال غربی ایران را ندارند.سفره های بسیاری در این ناحیه بافته شده که بعضی از آنها بسیار طویل است. رنگ زمینه ی این سفره ها قهوه ای ملایم و در قسمتهایی از آن طرحهای شطرنجی به کاررفته است. حاشیه های آن نیز پیچ باف و ظریف است. این سفره ها در مراسم عروسی، مورد استفاده قرار می گیرد و یکی از لوازم با اهمیت جهیزیه عروس به شمار می آید.

متن بسیاری ازاین بافته ها شبیه به منسوجات بلوچ است با این تفاوت که طرح و رنگهای آنها گوناگونی بیشتری دارد. این گلیم بافتها تا حدی شبیه به گلیم های (قلعه نو ) واقع در شمال غربی افغانستان است.

این ناحیه به دلیل تولید فراوان چنته،مانند (مفرش ) و نمکدان ها بسیار مشهور است.

چنته ها با سبک سنتی کردها با استفاده از جواهرات زینتی و لوزی های قلاب شکل، بافته می شود.

کردها،گلیم های بزرگ گلدار راه راه و طرح های مشبک به رنگ های آبی سیر و قرمز و همچنین خورجین گلدار مستحکم می بافند.

اغلب تشخیص این اجناس بافته شده کردی از کار طوایف غربی دشوار است.

در دیگر مناطق استان خراسان گلیم بافی در میان عشایر نیمه کوچ رو و نیز روستاییان ساکن در برخی از نقاط استان رواج دارد. یکی از مناطق تولید گلیم »منطقه کلات »است. در این منطقه در روستایی نظیر سیرزار، آقداش، قلعه زو گلیم بافی بصورت متمرکز وجود دارد.

گلیمها برروی دارهای افقی از جنس چوب یا فلز و به کمک ابزار ساده ی دیگری نظیر شانه یا دفه و قیچی تولید می شود. در تار گلیم از نخ پنبه ای و یا نخ پشمی استفاده می شود و برای پود آن نخ های پشمی رنگین به کار می رود.

مردم برای بافت گلیم، پشم را از قفقاز و مواد رنگرزی را از آفریقای شمالی در سراسر دنیا معامله می کردند و گلیمهای بافته شده را در معاملات پایاپای خود به فروش می رساندند. درواقع گلیم یک شیء اساسا تزیینی، اثاثی قابل حمل عملی، درطی روزگاری دراز برای مردم خاورمیانه و آسیا بوده است.

گلیم، همراه جواهرات و لباس، وسایل خیمه و خرگاه ویراق حیوانات، هویت روستا نشینان و عشایر صحراگرد را تشکیل می داده است. در واقع ثروت خانواده بصورت قالی و گلیم، فلزات قیمتی و حیوانات ذخیره می شده و هنگام قحطی و بحران اقتصادی، این اموال در مقابل غله، معامله می شد.

نتشار و کپی مطالب بامجوز کتبی بلامانع است